భారతదేశంలో ప్రతి సంవత్సరం దాదాపు 80,000 మంది మహిళలు గర్భాశయ క్యాన్సర్ (Cervical Cancer) కారణంగా ప్రాణాలు కోల్పోతున్నారు. వైద్య ఆరోగ్య రంగంలో ఇదొక పెను సవాలు. సాధారణంగా ఈ వ్యాధి లక్షణాలు బయటపడే సమయానికే పరిస్థితి చేయి దాటిపోతుంటుంది. అయితే, ఆధునిక సాంకేతికత ఇప్పుడు ఒక ‘డిజిటల్ రక్షణ కవచం’లా మారుతోంది. మనిషి కంటికి కనిపించని అత్యంత సూక్ష్మమైన మార్పులను, క్యాన్సర్ గడ్డగా మారడానికి కొన్ని ఏళ్ల ముందే కృత్రిమ మేధస్సు (AI) గుర్తించగలదని మీకు తెలుసా? నివారణ సాధ్యమయ్యే ఈ వ్యాధిపై పోరాటంలో AI సృష్టిస్తున్న విప్లవాత్మక మార్పులు ఇవే.
1. ఐదేళ్ల ముందే ముప్పును పసిగట్టే ‘క్రిస్టల్ బాల్’
బెంగళూరులోని క్రైస్ట్ (డీమ్డ్-టు-బి యూనివర్సిటీ) పరిశోధకురాలు లాలస ముక్కు (Lalasa Mukku) గర్భాశయ క్యాన్సర్ ముప్పును ముందుగానే పసిగట్టే అద్భుతమైన AI మోడళ్లను అభివృద్ధి చేశారు. గర్భాశయ క్యాన్సర్ హఠాత్తుగా రాదు; ఇది వచ్చే ముందు గర్భాశయ కణాలలో ‘సర్వికల్ ఇంట్రాఎపిథీలియల్ నియోప్లాసియా’ (CIN) అనే సున్నితమైన కణ మార్పులు (subtle cellular changes) సంభవిస్తాయి. ఇవి చాలా ఏళ్ల పాటు ఎవరికీ తెలియకుండా ఉండవచ్చు.
లాలస ముక్కు రూపొందించిన ఈ పేటెంట్ పొందిన (patent-pending) AI మోడల్, క్యాన్సర్ గడ్డ ఏర్పడటానికి ఐదేళ్ల ముందే అటువంటి ప్రమాదాన్ని అంచనా వేయగలదు. ముఖ్యంగా నిపుణులైన వైద్యుల లభ్యత తక్కువగా ఉండే మన గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో (low-resource settings), ఈ సాంకేతికత ఒక ‘వర్చువల్ నిపుణుడిలా’ పనిచేస్తూ వేల మంది ప్రాణాలను కాపాడగలదు.
2. క్వాంటం వేగంతో ఖచ్చితత్వం: 98.6% ఫలితాలు
వైద్య రంగంలో తప్పుడు ఫలితాలు (False negatives) ప్రాణాంతకం కావచ్చు. అందుకే AI మోడళ్ల ఖచ్చితత్వం అత్యంత కీలకం. లాలస ముక్కు తన పరిశోధనలో రెండు కీలక మైలురాళ్లను అధిగమించారు:
- CMT-CNN మోడల్: క్లినికల్ డేటా మరియు ఇమేజ్లను విశ్లేషించి 92.3% ఖచ్చితత్వంతో ఫలితాలను అందించింది.
- క్వాంటం ఆర్కిటెక్చర్: 2025లో ప్రతిపాదించిన ‘క్వాంటం కన్వల్యూషనల్ న్యూరల్ నెట్వర్క్’ మోడల్ ఏకంగా 98.6% ఖచ్చితత్వాన్ని నమోదు చేయడం విశేషం.
“సమయం మించిపోకముందే క్యాన్సర్ ముప్పును గుర్తించి, దానిని నివారించడానికి తగిన సమయం దొరికేలా చేయడమే ఈ సాంకేతికత ముఖ్య ఉద్దేశ్యం.”
ఈ స్థాయి ఖచ్చితత్వం వల్ల రోగ నిర్ధారణలో మానవ తప్పిదాలకు తావుండదు, ఫలితంగా రోగులకు సరైన సమయంలో చికిత్స అందే అవకాశం మెరుగుపడుతుంది.
3. అడ్డంకులను తొలగించే సాంకేతికత (Removing ‘Visual Noise’)
టెక్నాలజీ రంగంలో “Garbage In, Garbage Out” అనే సూత్రం ఉంది. అంటే, మనం ఇచ్చే సమాచారం (డేటా) సరిగ్గా లేకపోతే, ఎంతటి గొప్ప AI అయినా తప్పుడు ఫలితాలనే ఇస్తుంది. గర్భాశయ చిత్రాలను తీసేటప్పుడు అక్కడ ఉండే తేమ కారణంగా కాంతి పరావర్తనం చెంది చిత్రాలలో తెల్లటి మచ్చలు (Bright reflections) ఏర్పడతాయి. ఇవి అసలైన వ్యాధి కణాలను కప్పివేస్తాయి.
లాలస ముక్కు దీనికోసం ఒక ప్రత్యేక టెక్నిక్ను అభివృద్ధి చేశారు. ఇది చిత్రాలలోని అనవసరమైన కాంతి ప్రతిబింబాలను తొలగించి, గర్భాశయ ప్రాంతాన్ని స్పష్టంగా చూపిస్తుంది. ఈ ప్రాథమిక సాంకేతిక పరిష్కారం వల్లే ఆ తర్వాత చేసే AI విశ్లేషణలో 98.6% ఖచ్చితత్వం సాధ్యమవుతోంది. స్పష్టత లేనిదే ఖచ్చితత్వం రాదని ఈ పరిశోధన నిరూపించింది.
4. తీకా టాక్: వాట్సాప్లోనే ఆరోగ్య సమాచారం
అధునాతన పరిశోధనలను సామాన్యులకు చేరవేసేందుకు ‘గర్ల్ ఎఫెక్ట్ ఇండియా’ (Girl Effect India) సంస్థ ‘తీకా టాక్’ (Teeka Talk) అనే చాట్బాట్ను ప్రారంభించింది.
- సులభమైన యాక్సెస్: ఎటువంటి యాప్స్ డౌన్లోడ్ చేయాల్సిన పనిలేదు. వాట్సాప్లో కేవలం ఒక ‘హలో’ చెప్పడం ద్వారా HPV వ్యాక్సిన్ మరియు క్యాన్సర్ నివారణపై నమ్మదగిన సమాచారాన్ని పొందవచ్చు.
- ప్రస్తుత మరియు భవిష్యత్ భాషలు: ప్రస్తుతం ఇది హిందీ, ఇంగ్లీష్ భాషల్లో అందుబాటులో ఉంది. త్వరలోనే దీనిని తెలుగుతో పాటు ఇతర ప్రాంతీయ భాషల్లోకి విస్తరించాలనే ప్రణాళికలు ఉన్నాయి.
“తల్లిదండ్రులు ఆరోగ్య విషయాల్లో నిర్ణయాలు తీసుకోవడానికి సంక్లిష్టమైన వాతావరణం నెలకొంది. వారికి కావాల్సింది కేవలం సమాచారం మాత్రమే కాదు, వారు నమ్మదగిన సమాచారం వారి సొంత భాషలో అందాలి.” – కవితా అయ్యగారి, కంట్రీ డైరెక్టర్, గర్ల్ ఎఫెక్ట్ ఇండియా.
ఈ చాట్బాట్ వినియోగదారులను నేరుగా ప్రభుత్వ ‘U-Win’ పోర్టల్కు కూడా మళ్లిస్తుంది, తద్వారా వ్యాక్సినేషన్ ప్రక్రియ మరింత సులభమవుతుంది.
5. అపోహలపై పోరాటం మరియు టీకా ప్రాముఖ్యత
గర్భాశయ క్యాన్సర్ను నివారించడంలో HPV వ్యాక్సిన్ అత్యంత శక్తివంతమైన ఆయుధం. భారత ప్రభుత్వం 14 ఏళ్ల బాలికలకు ఈ వ్యాక్సిన్ను ఉచితంగా అందిస్తోంది. అయినప్పటికీ, సోషల్ మీడియాలో వచ్చే తప్పుడు ప్రచారాలు, అపోహల వల్ల చాలామంది వెనుకాడతారు.
‘తీకా టాక్’ చాట్బాట్ కేవలం సమాచారాన్ని ఇవ్వడమే కాకుండా, బిహేవియరల్ సైన్స్ మరియు కథల రూపంలో వైద్యపరమైన విషయాలను సులభంగా వివరిస్తుంది. అపోహలను తొలగించి, ప్రజల్లో అవగాహన కల్పించడమే ఈ మహమ్మారి నిర్మూలనలో ఆఖరి మరియు అత్యంత ముఖ్యమైన మెట్టు.
ముగింపు: మన ఆరోగ్యం, మన చేతుల్లో
గర్భాశయ క్యాన్సర్ ఒకప్పుడు భయంకరమైన వ్యాధి కావచ్చు, కానీ నేడు సైన్స్ మరియు AI సాయంతో అది పూర్తిగా నివారించదగినదిగా మారుతోంది. 98.6% ఖచ్చితత్వంతో కూడిన AI విశ్లేషణలు, అరచేతిలో ఉండే వాట్సాప్ ద్వారా అందుతున్న అవగాహన మనకు ఒక బలమైన రక్షణ కవచంలా నిలుస్తున్నాయి. సాంకేతికత మనకు ఇంతటి రక్షణను అందిస్తున్నప్పుడు, అవగాహనతో ముందడుగు వేసి మన ఆరోగ్యాన్ని కాపాడుకోవడానికి మనం సిద్ధమేనా?
